Shah Jahan’s reign is generally regarded as the period when the Mogul empire attained its greatest Shah Jahan. magnificence, though not its greatest extent of territory. He founded the existing city of Delhi, which is still known to its Mahommedan inhabitants as Shahjahanabad. At Delhi also he erected the celebrated peacock throne; but his favourite place of residence was Agra, where his name will ever be associated with the marvel of Indian architecture, the Taj Mahal. That most chaste and most ornamental of buildings was erected by Shah Jahan as the mausoleum of his favourite wife Mumtäz Mahal, and he himself lies by her side (see Agra). Shah Jahan had four sons, whose fratricidal wars for the succession during their father’s lifetime it would be tedious to dwell upon. Suffice it to say that Aurangzeb, by mingled treachery and violence, supplanted or overthrew his brothers and proclaimed himself emperor in 1658, while Shah Jahan was yet alive. Aurangzeb’s long reign, from 1658 to 1707, may be regarded as representing both the culminating point of Mogul power and the beginning of its decay. Unattractive as his character was, it contained at least some elements Aurangzeb.

Tarih boyunca toplumsal yapı içerisinde yöneten ve yönetilen sınıflar arasında taht kavgaları kaçınılmaz olmuştur. Türk egemenlik anlayışının da doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan taht mücadeleleri kimi zaman evlat baba arasında da vuku bulmuştur. Kadim Türk devletlerinden biri olan ve Hindistan’da 332 yıl varlık gösteren Bâbürlülerde (1526-1858) de taht mücadelesi devletin parçalanmasında en önemli etkenlerden biri olmuştur. Bunun Bâbürlülerdeki en belirgin örneği XVII. yüzyıl ortalarında yaşanmıştır. Hindistan’a özellikle mimari açıdan çok değer katan Hükümdar Şah Cihan, 66 yaşında hastalanınca bir süre için devlet işlerinden uzak kalmış ve bu durum ülkede karışıklığa yol açmıştır. Söz konusu kargaşa, Şah Cihan’ın dört oğlu arasında taht mücadelesine yol açmış ve oğlu Evrengzib’in, diğer kardeşlerini ortadan kaldırıp babasını Agra Kalesi’ne hapsederek tahta çıkmasına neden olmuştur (1658). Agra Kalesi’nde 8 yıl boyunca esir tutulan Şah Cihan, Tac Mahal’in yapımını izleyerek vefat etmiştir. Evrengzib, hükümdar olduktan sonra yazmaya başladığı, sade Farsçanın en güzel örneklerinden oluşan mektuplarında babasına sık sık atıfta bulunarak O’na olan hayranlığını da gözler önüne sermiştir. Evrengzib, Şah Cihan’ın hükümdarlığı döneminde Bâbürlü sarayında gününü nasıl geçirdiğini, nasıl bir kişi olduğunu dile getirmiş ayrıca sosyal-siyasî politikaları ve devlet idaresine kadar daha pek çok yönünü detaylı bir şekilde yazmıştır. Çalışmamızda Evrengzib’in mektuplarından müteşekkil Rukaʿât-ı Âlemgîri, Âdâb-ı Âlemgirî ve Ahkâm-ı Âlemgirî adlı koleksiyonlarında Şah Cihan’a dair anlatılar birinci ağızdan verilmiştir. Çalışmamızın dikkat çeken bir diğer yönü de oğlu tarafından esir edilen tutsak bir hükümdarın oğlunun mektuplarında övülmesi ve oğlunun babasına duyduğu hayranlığı dile getirmesidir. Bu husus bize, taht mücadelesinin istemeden de olsa zaman zaman aile sevgisi, aile bağı gibi kavramların önüne geçtiğini göstermektedir.